Coaching

Samouzależnienia

Uzależnienia, które paraliżują życie, pozbawiają nad nim kontroli, wpędzające w pułapki  są łatwo rozpoznawalne. Mam tu na myśli: narkotyki, zakupy, seks, jedzenie, sieć, alkohol, nikotyna, hazard, leki. Ze względu na koszty jakie ludzie ponoszą żyjąc w tych uzależnieniach, nagłośnienie mediów, programy terapeutyczne – wielu ludzi jest obeznanych z tymi tematami.

A co z uzależnieniami od siebie samego?

Pracując z Klientami w ich indywidualnych procesach coachingowych, team coachingu, sesjach doradczych czy warsztatach rozwojowych spotykam wciąż ludzi, którzy nie zdają sobie sprawy jak ich sposób myślenia i zachowania sabotuje ich sukcesy w pracy, odbiera radość z tego kim są, blokuje satysfakcję z kontaktów z innymi ludźmi.

Oto lista przykładowych samouzależnień – nawyków i zwyczajów wpływających na jakość życia:

  • Praca ponad siły lub poniżej możliwości
  • Krytykowanie innych
  • Krytykowanie samego siebie
  • Niezdolność do chwalenia innych
  • Przyjmowanie postawy obronnej
  • Ciągłe odmawianie innym
  • Kontrolowanie innych
  • Złoszczenie się pod byle pretekstem
  • Nadmierne okazywanie emocji
  • Płacz przy każdej okazji
  • Milczenie
  • Wszczynanie awantur
  • Używanie manipulacji lub szantażu emocjonalnego by coś uzyskać od innych
  • Uleganie innym
  • Usilne przekonywanie innych do swoich opinii
  • Zbytnie unikanie ryzyka
  • Przesadne ryzykowanie
  • Odzywanie się, zanim pomyślisz
  • Zastanawianie się zbyt długo, zanim coś powiesz
  • Niezdrowe odżywianie się
  • Bycie ciągle niezadowolonym
  • Brak dbania o swoje zdrowie
  • Spędzanie zbyt mało czasu z rodzina
  • Pesymistyczne nastawienie
  • Bycie przesadnie zorganizowanym
  • Potrzeba, by zawsze mieć rację
  • Bezradność
  • Potrzeba, by zawsze mieć ostatnie słowo w każdej dyskusji
  • Negatywne nastawienie
  • Mówienie innym, co mają robić
  • Robienie tylko tego, co Ci każą
  • Niesłuchanie tego, co mówią inni
  • Nadmierne poświęcanie się dla innych

Być może możesz dodać do tej listy jeszcze jakieś?

Są też określone typy osobowości, które chętniej wyrabiają poszczególne samouzależniania. Które typy Twoim zdaniem można przypisać do poszczególnych nawyków? Może w Twoim otoczeniu są takie osoby, podziel się swoimi spostrzeżeniami, pozwól innym uczyć się z Twoich doświadczeń.

 

Co robić jednak kiedy rozpoznasz jakieś samouzależnienia u siebie? Przygotuj plan oduczania się ich i zastępowania tych nawyków nowymi.

  1. Pierwszym krokiem jest świadomość nawyku
  2. Potem warto byś zastanowił się jakie masz z niego korzyści i jakie koszty ponosisz
  3. Ponieważ takie zachowanie służy zaspokojeniu jakiejś potrzeby – to zastanów się czy istnieją jakieś inne drogi – mniej kosztowne
  4. Jeśli nadal ta wiedza o sobie jest dla Ciebie niewystarczająca – zapytaj życzliwe Ci osoby o informację zwrotną, lub w towarzystwie innych ludzi zwracaj uwagę na to, co Was różni w sensie reakcji, zachowań, komunikacji
  5. Wybierz z tej listy priorytety do pracy
  6. Określ swój cel rozwojowy
  7. Przygotuj listę konkretnych działań jakie możesz podejmować by oduczyć się tego nawyku
  8. Poproś kogoś o wsparcie
  9. Zauważaj swoje postępy i świętuj sukcesy

 

Zmień swoje myśli, a zmienisz swój świat

Norman Vincent Peale

 

Jeśli sam nie radzisz sobie z samouzależnieniami – zgłoś się do specjalisty i poproś o pomoc: psychologa/ terapeutę/ coacha

 

Please like & share:

4 komentarze Samouzależnienia

  • Agata

    Pani Beato,

    Dziękuję za powyższy artykuł i inne z „serii” na Pani stronie, jestem bardzo mile zaskoczona przede wszystkim ich poziomem merytorycznym i Pani wiedzą. Tyle słodzenia 🙂

    Co do powyższej listy.. Dodałabym uzależnienie od norm, wartości chociażby społecznych czy religijnych. Każdorazowo szokuje mnie łatwość z jaką ludzie „w imię” tychże norm unieszczęśliwiają samych siebie. Przykład z moich doświadczeń: matka mojego znajomego, gorliwa katoliczka, całe życie maltretowana psychicznie i fizycznie przez męża alkoholika, na pytanie syna dlaczego znosi ten fakt pomimo, iż „nie musi”, odrzekła: „Każdy musi nieść swój krzyż”. Podobnie odbieram poddawanie się młodych ludzi – na szczęście coraz rzadziej (chwała samoświadomości generacji Y i Z) – presji rodziny związanej z jedynie słusznymi wyborami życiowymi, doborem partnera, decyzji o dziecku, etc.
    Poniekąd z jednej strony samouzależnienie, lecz z drugiej strony perfidny sposób wywierania wpływu..

    Wydaje mi się, iż największym wyzwaniem w przypadku samouzależnień jest otwarte i szczere przyznanie się przed samym sobą do problemu, szczególnie gdy jest to samouzależnienie paskudne, jak wspomniana w artykule manipulacja/szantaż emocjonalny. Bywa, iż latami nie jest się zdolnym do takiej autorefleksji – przełomem bywają sytuacje skrajne, emocjonalnie wyczerpujące, wystawiające nasze własne iluzje na próbę i odkrywające gorzką prawdę o samym sobie. Prawda nawet trudna jest nagrodą 🙂

    Pozdrawiam

    • Beata Stefańska

      Dziękuję za te normy/ wartości społeczne czy religijne. Wyróżnianie się wówczas kiedy się do nich człowiek nie stosuje może skazać go na ostracyzm, poczucie osamotnienia czy nawet wykluczenie z grupy czy całego środowiska. Trzeba mieć w sobie sporo odwagi, być ustalić własne normy i żyć zgodnie z nimi, a nie po po – by podobać się innym i spełniać ich oczekiwania. W korporacjach można spotkać masę ludzi, którzy w wieku 30-u czy 40-u lat po raz pierwszy słyszą – że mogą mieć własne normy i wartości. I niby ta wiedza jest ogólnie dostępna … ale ….
      Niektóre osoby boją się spotkania z samymi sobą bo wtedy trzeba byłoby coś zrobić/ zmienić. Nadal łatwiej jest być ofiarą i tkwić w starych schematach, na które ma się jakieś sprawdzone strategie. Dźwiganie krzyża też jest wygodne – bo wystarczy słychać bezrefleksyjnie różnych prawd, oddać się im w zarządzanie – po to by zrzucić z siebie ciężar odpowiedzialności za szczęśliwe życie. Strach przez sukcesem, tak samo jak strach przed porażką – może być równie skuteczny w sabotowaniu własnego doskonalenia. Dziękuję za słodzenie 🙂

  • Kasia

    dobrze to nie wygląda…. jestem samouzależniona. Ale na szczęście znam Beatę 🙂 Cudowna kobieta !

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>